Kimi coğrafyalar vardır ki üzerlerine çöken sükûnet, sıradan bir sessizlikten çok daha fazlasını fısıldar kulaklara. Çanakkale’nin Yenice ile Çan kazaları arasına sıkışmış, ulu meşe ağaçlarının gölgesinde saklanan bir yer var: Yöre ahalisinin asırlardır ürpertiyle andığı Issız Cuma. Burası sadece rüzgârın sesinin duyulduğu metrûk bir kabristan değil; toprağın dahi tabiat kanunlarına boyun eğmediği, aklın ve mantığın hudutlarını zorlayan bir sırrın mekânıdır.
Asırlık Cami ve Kimsesiz Bir Hazire
Rivayet o ki, 1335 senesinde Osmanlı fütühatı devrinde ormanların tam ortasına bir ibadethane inşa edilir. Lakin bu mabedin etrafında ne bir hane, ne bir köy ne de ocak tüten tek bir çatı vardır. Civar köylerin ahalisi yalnızca cuma namazlarını eda etmek ve pazar kurmak maksadıyla burada toplanır; ezan dinip pazar dağılınca vadi yeniden o koyu yalnızlığına bürünürmüş. "Issız" tesmiye edilmesi de işte bu yüzdendir.
Zamanla caminin hemen bitişiğine bir mezarlık teşekkül eder. Ancak bu hazireyi asıl mühürleyen şey, aradan geçen asırlara rağmen silinmeyen, bilakis her devirde kendini yeniden hatırlatan hazin bir vukuattır.
Birbirine Meyleden Mezarlar: Hatice ve Fatma’nın Sırrı
Bundan yaklaşık altmış sene evvel, civar köyden Hatice isminde gencecik bir taze hamile kalır. Vakti saati eriştiğinde bir kız evlat dünyaya getirir lakin kaderin cilvesi ki lohusalık döşeğinden kalkamaz, ruhunu teslim eder. Dünyaya henüz gözlerini açan minik Fatma ise anasının kokusundan ve sütünden mahrum, ancak birkaç gün direnebilir bu fani hayata; o da anasının ardından sırra kadem basar gibi göçüp gider.
Köylüler, evvela genç anayı defnederler Issız Cuma kabristanına. Birkaç gün sonra melek olan masum sabiyi getirdiklerinde ise, adet üzere anasının yanına değil, birkaç arşın öteye, ayrı bir çukura emanet ederler.
İşte ne olduysa o ilk geceden sonra vuku bulur.
Ertesi sabah kabirleri ziyarete giden ahali, dehşet verici bir manzara ile karşılaşır: Küçük kızın kabir taşı, sanki görünmez eller tarafından yerinden sökülüp anasının başucuna taşınmış; iki mezarın toprağı birbirine karışmıştır. İptida buna akıl erdiremeyen köylüler, birilerinin oyun ettiğini veya civar veletlerinin muziplik yaptığını zannederek sabinin mezarını yeniden eski yerine taşır, toprağını düzlerler.
Lakin ertesi sabah manzara yine aynıdır... Kabirler yine yan yanadır.
Zelzele olsa taş yerinden oynamaz derler ya; burada ne bir zelzele, ne bir fırtına vardır. Sadece gecenin karanlığı ve iki taşın arasındaki o karşı konulamaz çekim... Durumun tekinsizliğini anlayan köylüler nihayetinde iki mezarın arasına kalın bir set çeker, tahta ve tellerle kabirlerin irtibatını kesmeye çalışırlar. Nafile... Sabah ezanıyla vardıklarında tellerin büküldüğünü, toprağın yine yarılıp anneyi ve evladını sımsıkı sardığını görürler. En nihayetinde toprağın iradesine teslim olup kabirleri birleştirmek mecburiyetinde kalırlar. Bugün dahi o iki mezar, tek bir mermer kaide içerisinde, ayrılmamacasına bitişik durmaktadır.
Sinemadan Hakikate: Siccin 2’nin Doğduğu Yer
Türk korku sinemasının mihenk taşlarından olan Siccin 2 filmini seyredenlerin zihnine kazınan o tekinsiz atmosfer, meğer kurgunun bir mahsulü değilmiş. Yönetmen Alper Mestçi’nin filmin ana omurgasına yerleştirdiği ve izleyicinin kanını donduran bu hadise, bizzat Issız Cuma’nın kendi hakikatinden neşet etmiştir. Filmi beyaz perdede izlerken duyulan o kasvet, aslında Çanakkale’nin bu unutulmuş dağ başında her gece nefes alıp veren kadim bir hakikatin ta kendisidir.
Son senelerde YouTube mecrasında karanlığın peşine düşen araştırmacıların ve meraklı seyyahların kameralarını alıp buraya akın etmesi tesadüf değildir. Lakin oraya adım atan herkesin dilinde aynı itiraf vardır:
"Kameranın pili tam doluyken aniden sıfırlanması, fenerlerin durduk yere sönmesi bir yana; o mezarların başında durduğunuz an göğsünüze çöken o tarifsiz ağırlık... İnsan orada yaşayan bir şeylerin varlığını iliklerine kadar hissediyor."
Toprağın Sakladığı Hüküm
Modern akıl her şeyi bir izaha, ilmi bir kaideye bağlamak ister. Kimi zemin kayması der, kimi toprağın tesviyesine bağlar bu hadiseyi... Lakin mantığın lisanı tükendiğinde, tabiatın ve hissiyatın lisanı başlar. Belli ki bu fani dünyada doya doya kucaklaşamayan bir anne ile masum sabisine, kara toprak dahi kıyamamış; onları ayırmaya gücü yetmemiştir.
Yolunuz bir gün Çan taraflarına düşer, o asırlık meşelerin arasından süzülüp Issız Cuma’ya varırsanız; sessiz olun. Zira orada sadece ölüler uyumuyor; ölümün bile ayıramadığı bir vuslatın sırrı nöbet tutuyor.
Anadolu’nun Diğer Sırları da İlginizi Çekebilir: